Tìm Việc Làm
Có nhiều cách để tìm việc làm tại Úc. Bạn sẽ tìm được những quảng cáo việc
làm ở báo chí địa phương và trên các trang mạng như www.seek.com.au, www.careerone.com.au và www.mycareer.com
Một ý hay khác là liên hệ với những văn phòng hướng nghiệp của cơ sở giáo dục
hoặc trung tâm sinh viên. Họ có thể có thông tin về các doanh nghiệp địa phương
có tuyển dụng du học sinh. Các doanh nghiệp địa phương cũng đăng quảng cáo trên
các bảng tin trường học và trong cửa hàng của họ. Hãy để ý tới những thông báo
về vị trí còn trống này.
Một cách khác để tìm việc làm là thông qua kênh truyền miệng - đó là thông
qua bạn bè của bạn. Một ý hay là cho bạn bè biết bạn đang tìm việc làm. Họ có
thể biết một doanh nghiệp của bạn bè đang tìm kiếm một nhân viên khác. Tối thiểu
họ cũng sẽ có thể cho bạn biết nếu họ thấy một công việc được quảng cáo mà bạn
có thể thích.
Những loại công việc cho du học sinh
Du học sinh thường tìm được việc làm trong những lĩnh vực như bán lẻ, phục vụ
và quản trị. Thù lao bạn nhận được tùy thuộc vào loại hình công việc mà bạn làm
và lứa tuổi của bạn. Những sinh viên trẻ đi dạy kèm trong lĩnh vực bạn theo học
hoặc ở ngôn ngữ của bạn cũng có thể là một cách tốt để kiếm tiền. Bạn có thể
được trả nhiều hơn khi làm việc vào Chủ Nhật và những ngày nghỉ lễ. Hãy nhớ rằng
ưu tiên hàng đầu của bạn tại Úc là học tập. Nếu bạn quyết định chấp nhận thách
thức của công việc bán thời gian, hãy bắt đầu với một vài giờ làm cho tới khi
bạn có thể tìm được sự cân bằng với nhiệm vụ học tập.
Nộp đơn xin việc
Sau khi bạn tìm được một quảng cáo việc làm mà bạn muốn nộp đơn xin, có lẽ
bạn sẽ phải nộp lý lịch, còn được gọi là Curriculum Vitae hay CV. Lý lịch xin
việc của bạn là để giới thiệu những kỹ năng của bạn cho nhà tuyển dụng. Lý lịch
cần vạch ra tiểu sử làm việc của bạn, những kỹ năng và kinh nghiệm, và chi tiết
việc bạn làm trong những công việc này.
Mặc dù có thể mất một vài giờ để chuẩn bị một bản lý lịch, sự thật là các nhà
tuyển dụng chỉ có thể dành một vài phút để lướt qua trước khi quyết định liệu có
đọc thêm không hay chuyển sang lý lịch tiếp theo. Do vậy, bạn phải làm một bản
lý lịch vượt trội:
- Sắp xếp bản lý lịch của bạn theo thứ tự hợp lý. Đưa thông tin chi tiết cá
nhân và thông tin liên hệ lên đầu tiên, sau đó là tiểu sử công việc, giáo dục và
các kỹ năng. Nếu bạn nói một ngôn ngữ bên cạnh tiếng Anh, hãy cung cấp những chi
tiết này;
- Sử dụng tiêu đề cho mỗi phần để nhà tuyển dụng có thể nhanh chóng tìm các
thông tin họ cần; và
- Cung cấp chi tiết chỉ vừa đủ để bảo đảm với nhà tuyển dụng rằng bạn có những
kỹ năng mà họ cần. Bạn có thể đi sâu vào chi tiết hơn nếu bạn nhận được lời mời
phỏng vấn.
Bạn nhớ hãy gửi bản lý lịch của mình trước thời hạn chót được đăng trong
quảng cáo.
Điều gì không nên cho vào bản lý lịch
Bạn có thể nhận thấy rằng phong cách viết lý lịch được chấp thuận tại Úc khác
với những gì bạn làm tại quê nhà. Một số điều cần biết bao gồm:
- Không đưa chiều cao, cân nặng, tình trạng hôn nhân hay tôn giáo vào;
- Bạn không phải cung cấp tuổi hoặc ngày sinh, mặc dù nhiều người vẫn làm vậy;
- Bạn không cần phải đưa ảnh của mình vào;
- Không trao đổi về mức lương bạn mong muốn, hoặc bất cứ lợi ích nào khác bạn
muốn nhận được; và
- Không đưa ra bất cứ tuyên bố sai sự thật nào về những công việc hoặc kỹ năng
trước đó của bạn.
Phỏng vấn
Nếu bạn thành công trong việc hẹn phỏng vấn, hãy nhớ:
- chuẩn bị sẵn sàng bằng cách đọc lại đơn xin việc của mình và bảo đảm bạn có
thể trả lời cho tất cả những thông tin bạn đã đưa ra;
- lắng nghe cẩn thận mỗi câu hỏi và trả lời cho phù hợp;
- đề nghị họ một cách lịch sự để họ nhắc lại hoặc nói lại bất cứ câu hỏi nào
bạn không hiểu, đặc biệt nếu tiếng Anh của bạn là ngôn ngữ thứ hai;
- bảo đảm bạn ăn mặc gọn gàng; và
- giữ bình tĩnh.
Nếu bạn không thành công trong việc ứng tuyển, hãy nhớ hỏi nhà tuyển dụng cho
ý kiến phản hồi để bạn có thể cải thiện cuộc phỏng vấn của bạn trong lần
sau.
Quyền Lợi Công Việc
Trước khi bạn bắt đầu làm việc cho một nhà tuyển dụng mới, điều rất quan
trọng là bạn hiểu chính xác vai trò của bạn là gì, bạn được kỳ vọng điều gì và
bạn sẽ nhận được bao nhiêu. Bạn cũng nên hỏi thông tin về những điều như nghỉ ăn
trưa, điền biểu chấm công (một bản ghi số giờ làm việc của bạn), phải làm gì nếu
bạn bị ốm, và bất cứ khóa đào tạo nào bạn sẽ phải trải qua trước khi bắt đầu
công việc.
Nếu có bất cứ điều gì bạn không hiểu, hãy hỏi nhà tuyển dụng của bạn để biết
thêm thông tin hoặc trao đổi với Văn Phòng Thanh Tra về vấn đề Làm Việc Công
Bằng.
Đọc thêm thông tin về quyền lợi công việc tại:
Lương bổng
Bạn có quyền được nhận tối thiểu là mức lương bổng cơ bản (thù lao tối thiểu)
áp dụng cho lứa tuổi của bạn và phân loại công việc. Một số nhà tuyển dụng sẽ
trả cho bạn một mức cao hơn mức cơ bản. Thù lao tối thiểu người lao động nhận
được trong hệ thống quan hệ lao tư quốc gia Úc được Fair Work Australia (Cơ Quan
Sở Làm Úc) đánh giá mỗi năm. Nhà tuyển dụng và người lao động không được phép
thỏa thuận một mức chi trả thấp hơn thù lao tối thiểu hiện tại. Thù lao tối
thiểu liên bang hiện tại (tính tới ngày 1 tháng Mười năm 2008) là 14,31 đô-la Úc
mỗi giờ trước thuế.
Đọc thêm thông tin về những mức thù lao tối thiểu tại Úc tại www.fairwork.gov.au
Bạn cũng cần lưu ý những điều sau đây:
- Nhà tuyển dụng của bạn phải chi trả cho bạn mức lương bổng chính xác cho tất
cả những giờ làm việc của bạn;
- Họ phải trả cho bạn định kỳ - những công nhân làm việc bán thời gian hoặc
thời vụ thường được trả hàng tuần hoặc hai tuần một lần cho công việc họ đã thực
hiện. Điều đó nghĩa là bạn được trả sau, không trả trước;
- Biên lai thanh toán của bạn phải có thông tin của nhà tuyển dụng (bao gồm Mã
Số Kinh Doanh Úc [Australian Business Number] hay còn gọi là ABN của họ), số giờ
bạn được thanh toán, khoản tiền bạn đã trả cho thuế thu nhập, khoản thanh toán
phụ cấp hưu trí của bạn và tất nhiên là bạn đã được trả bao nhiêu;
- Bạn không phải lấy tiền trong thù lao của mình để bù cho những vấn đề như
một khách hàng bỏ đi mà không trả tiền;
- Bạn cần được trả cho thời gian "thử việc"; và
- Nếu bạn làm việc vào ngày nghỉ lễ, bạn có thể đủ tư cách để được trả thêm
cho ngày hôm đó. Bạn cũng có thể nhận một mức chi trả cao hơn nếu bạn làm việc
vào ngày cuối tuần.
Phụ cấp hưu trí
Nếu bạn làm việc tại Úc như một du học sinh, và được trả 450 đô-la Úc trở lên
cho một tháng dương lịch, bạn có thể đủ điều kiện nhận phụ cấp hưu trí. Nhà
tuyển dụng của bạn thường được luật pháp yêu cầu đóng tiền vào tài khoản phụ cấp
hưu trí hay tài khoản tiết kiệm nghỉ hưu cho bạn. Yêu cầu pháp lý này được gọi
là Bảo Đảm Phụ Cấp Hưu Trí.
Nhà tuyển dụng của bạn có lẽ sẽ có một sắp đặt sẵn có với một nhà cung cấp
dịch vụ phụ cấp hưu trí, nhưng bạn có thể chọn một nhà cung cấp khác nếu bạn
muốn. Hãy truy cập trang mạng của Phòng Thuế Vụ Úc (ATO) tại www.ato.gov.au để biết thêm
thông tin về các nhà cung cấp dịch vụ phụ cấp hưu trí và cách thay đổi nhà cung
cấp.
Nếu bạn đủ điều kiện, bạn có thể đủ tư cách nhận khoản phụ cấp hưu trí của
mình khi bạn rời Úc vĩnh viễn. Khoản thanh toán này được gọi là Thanh Toán Hưu
Bổng Khi Rời Nước Úc (Departing Australia Superannuation Payment - DASP). Bạn có
thể nộp đơn xin DASP trực tuyến tại trang mạng của ATO.
Ca làm việc
Thời gian bạn bỏ ra tại nơi làm việc nói chung được gọi là một "ca". Điều này
nghĩa là bạn phải tới nơi làm việc vào một ngày và giờ định trước:
- Bạn sẽ nhận được một khoảng thời gian nghỉ không được trả tiền nếu bạn làm
nhiều hơn năm giờ liên tục; và
- Bạn nên bắt đầu và kết thúc ca làm việc của mình vào thời gian mình được
phân công.
Nếu bạn làm thêm giờ, trước tiên bạn cần được phê duyệt của quản lý hoặc nhà
tuyển dụng, và bạn sẽ được thanh toán.
Kết thúc công việc của bạn
Nếu bạn quyết định nghỉ việc, bạn phải cung cấp cho nhà tuyển dụng một thông
báo phù hợp. Điều đó nghĩa là bạn phải thông báo chính thức với họ về dự định
nghỉ việc của bạn trong một khoảng thời gian đủ dài trước khi bạn thực sự nghỉ
việc. Khoảng thời gian này sẽ khác nhau tùy theo những điều kiện tuyển dụng của
bạn.
Nếu nhà tuyển dụng của bạn kết thúc hợp đồng, họ phải làm điều đó vì một lý
do hợp pháp. Bạn không thể bị sa thải do vắng mặt nhất thời vì bị ốm hay chấn
thương, vì đưa khiếu nại chống lại nhà tuyển dụng, hoặc do giới tính, chủng tộc,
quốc tịch, tín ngưỡng tôn giáo hoặc quan điểm chính trị, tình trạng hôn nhân
hoặc tình trạng khuyết tật về thể chất hay tinh thần.
Khi bạn kết thúc công việc của mình, hãy bảo đảm rằng bạn đã được trả đúng số
tiền cho tất cả công việc bạn đã thực hiện. Nếu bạn cần trợ giúp, hãy liên hệ
với Văn Phòng Thanh Tra về vấn đề Làm Việc Công Bằng tại www.fwo.gov.au
Tờ Khai Thuế
Là một du học sinh, bạn có thể bị ảnh hưởng bởi hệ thống thuế của Úc.
Bạn nên lấy một Số Hồ Sơ Thuế (TFN) từ Sở Thuế Vụ Úc (ATO) nếu bạn chuẩn bị
làm việc tại Úc. Để nộp đơn xin, hãy điền một mẫu đơn có tại trang mạng của ATO
hoặc một Bưu Điện Úc. Nếu thị thực của bạn cho phép bạn làm việc, bạn có thể sử
dụng hệ thống đăng ký trực tuyến của ATO. Bạn sẽ cần cung cấp tên, địa chỉ hiện
tại và ngày sinh của mình. Bạn cũng có thể cần cung cấp ngày đến Úc, hộ chiếu
nước ngoài hiện thời (với giấy phép nhập cảnh hiện thời), và bằng chứng ghi
danh, ví dụ như thẻ sinh viên hoặc Xác Nhận Ghi Danh do cơ sở giáo dục của bạn
cấp.
Khi một nhà tuyển dụng thanh toán cho bạn, theo luật pháp, họ phải đưa phần
thuế ra khỏi thù lao của bạn dựa trên mức thuế tương ứng (khoản thuế bạn phải
trả tùy thuộc vào thu nhập của bạn). Nếu bạn làm việc tại Úc, bạn sẽ cần trình
một tờ khai thuế thu nhập, qua một cơ quan thuế vụ có đăng ký hoặc bằng cách tự
điền. Nếu bạn có thể tự điền tờ khai thuế thu nhập của mình, e-tax là cách nhanh
nhất để nhận hoàn thuế. Trong hầu hết các trường hợp, thủ tục này sẽ diễn ra
trong vòng 14 ngày. Bạn có thể tải xuống e-tax từ trang mạng của ATO. Năm tài
chính tại Úc bắt đầu từ ngày 1 tháng Bảy tới ngày 30 tháng Sáu năm tiếp theo. Tờ
khai thuế cá nhân thường hết hạn vào ngày 31 tháng Mười. Tùy theo kết quả của
tờ khai thuế của bạn, bạn có thể đủ điều kiện nhận hoàn thuế hoặc bạn có thể
phải đóng bổ sung thuế.
Bảng dưới đây là một ước tính khoản tiền bạn có thể phải đóng thuế hàng tuần,
dựa theo thù lao tối thiểu và công việc 20 giờ mỗi tuần (số giờ tối đa bạn được
phép làm mỗi tuần khi bạn đang theo học).
|
14,31 đô-la Úc (thù lao tối thiểu) x 20 giờ/tuần
|
286,20 đô-la Úc
|
Thuế ở mức 15 xu cho mỗi đô-la Úc vượt quá 6.000 đô-la Úc
(mức thuế hiện
hành cho thu nhập hàng năm từ 6.001 đô-la Úc tới 35.000 đô-la Úc cho năm
2009-2010).
|
25,62 đô-la Úc
|
|
Số tiền trả thực sau thuế
|
260,58 đô-la Úc
|
(Ví dụ dựa trên mức thù lao tối thiểu và các mức thuế tính tới thời điểm
tháng Tư năm 2010)
Muốn biết thêm thông tin về số hồ sơ thuế, các mức
thuế hiện hành và tờ khai thuế, hãy gọi điện thoại tới ATO theo số 13 28 61,
hoặc truy cập www.ato.gov.au